Door Irit van der Veldt
Gezien 20 oktober bij ITA Amsterdam
ITA brengt de Kopenhagentrilogie over een Deens meisje uit een arme woonwijk in Kopenhagen dat schrijfster wil worden. Maar zonder geld kan ze niet naar school en op haar veertiende werkt ze als schoonmaakster. Als op haar eenentwintigste haar eerste gedicht wordt gepubliceerd, is ze door het dolle heen. Maar ze wil meer en haar gretige, kwetsbare ziel loopt in de armen van gretige gevers met slechte bedoelingen. Het wordt haar ondergang in een avond vol herinnering.
Een coming of age roman van kaft tot kaft op het toneel brengen is een uitdaging Het gevaar schuilt in brave scenes met matte dialogen verpakt in schooltoneel. Kies je echter een team van uitmuntende kwaliteit dan kan je dat probleem tackelen. Eline Arbo lukt dat met de Kopenhagentrilogie en toont bij ITA een fascinerend toneelstuk dat van kaft tot kaft 150 minuten boeit.
Tove Ditlevsen: een hard leven
Aan het eind van haar leven schreef Tove Ditlevsen drie romans: kindertijd, jeugd en afhankelijkheid. Ze werden internationaal bekend als de Kopenhagentrilogie. Met haar vitale schrijfstijl vertelt ze over haar leven met vallen en opstaan en veel tegenstand. Ze trouwt vier keer, kreeg drie kinderen en werd een zeer gewaardeerd schrijfster. Ze schreef vanuit verlangen, romans, verhalen en gedichten maar was bevreesd hoe en óf ze gelezen zou worden.
Bij aanvang van de voorstelling is de begrafenis al gaande. Vrienden en familie én de zaal met publiek is aanwezig en het orgel speelt. Als een verpleegster tijdens de rouwspeech beweringen doet over Tove’s karakter en levensloop staat plotseling Tove op uit haar kist. Met luide stem betwijfelt ze de inhoud van de speech én het aantal aanwezigen. Zó had ze het niet gedicteerd! Fel en furieus want alleen zij kent haar drijfveren en innerlijk: waarom hebben jullie niet geluisterd! Ik kan ook niets aan jullie overlaten! Niemand zal haar beknotten, zelfs niet na haar dood.
Op het podium is Tove overwegend in het wit en haar moeder in het zwart. Ook haar andere medespelers zijn gehuld in zwart met soms een kleurig accent. Het toont Tove’s eenzaamheid in het gezin en afstand tot de samenleving. Soms moet je liegen om de waarheid te krijgen, memoreert Tove intelligent in haar tienerjaren wanneer ze probeert haar eerste gedicht te publiceren. Haar motto fake it till you make it, houdt haar in actiestand. Rechtsom of linksom maar komen zal ze er!
Siliconenvellen
Het podium is overwegend abrikooskleurig of roze misschien, met smalle huidkleurige siliconenvellen in de vorm van gevels die gedurende het stuk afwisselend omhoog en omlaag afrollen. De vellen symboliseren haar huid die na een fanatiek middagje zonnen er na verloop van tijd afrolt en na korte tijd weer aangroeit; voor Tove de start van een nieuwe fase. Met de vellen markeert scenograaf Pascal Leboucq onder andere de woning in haar jeugd met haar vader (Peter Bolhuis), moeder (Chris Nietvelt) en haar broer (Sanne den Hartogh), het speelplein met Ruth (June Yanez) haar buurmeisje en vriendinnetje, de werkkamer van redacteur Brochmann (Peter Bolhuis) en de behandelkamer van arts Carl (Minne Koole). De vellen realiseren doorgangen naar verschillende vertrekken. Op het achtertoneel is een derde van het podium afgeschermd met heel dun doorzichtig gaas voor haar woonwijk in haar kindertijd met straatbendes en opruiende jeugd.
Met eigen composities in de stijl van de jaren 60/70 presenteert componist en muzikant Thijs van Vuure tien popsongs in glamrock, artrock en proto-punk á la David Bowie, Lou Reed, Iggy Pop en Roxy Music. Super enerverend waardoor je als publiek echt even in die jaren aanwezig bent. Discolichten, swingende muzikanten en theaternevel maken het beeld compleet.
Met energiek toneelspel, overtuigende dialogen bij alle acteurs, een subliem decor en fan-tas-tische muziek is De Kopenhagentrilogie een absolute must see!
© Roel Van Berckelaer
Tot 21 dec bij ITA Amsterdam