Turangalîla van Olivier Messiaen gehoord op 29 november tijdens de zaterdagmatinee in het Concertgebouw in Amsterdam
Door Irit van der Veldt
Voor het Radio Philharmonisch orkest een bittere pil nadat deze week duidelijk werd dat de NPO in 2027 stopt met het zondagochtendconcert. Dit orkest is immers samen met het Groot Omroepkoor hofleverancier en zit dan zonder. Gelukkig was op 29 november tijdens Messiaens Turangalîla symfonie in het Amsterdamse Concertgebouw van een dip niets te merken. Onder leiding van dirigent Karina Canellakis speelde het Radio Philharmonisch vol overgave deze monumentale 20ste-eeuwse liefdessymfonie.
Het was de Amerikaans Russische dirigent Serge Koussevitsky die vlak na WOII Messiaen benaderde voor een nieuwe compositie. Er waren geen richtlijnen en Messiaen kon volledig zijn gang gaan. Het werden 450 pagina’s: een monumentaal werk qua lengte, ritmische en tonale complexiteit, bezetting en stijl. Met de inzet van de ondes martenot kon hij voorzien in glissandi die deze symfonie, opgebouwd uit tien losse blokken, voorziet van een menselijke touch vol liefde (lila) en beweging (turanga).
Dirigent trekt honderd musici naar grote hoogten
Al na een week was Amerikaanse Canellakis in 2019 ‘getrouwd’ met het Radio Philharmonisch orkest. Sindsdien woont ze met veel plezier in Amsterdam. Duidelijk zichtbaar was de chemie tussen haar en het orkest. Al bij de eerste maten tijdens de introductie trekt ze volledig ontspannen de honderd musici naar grote hoogten. Zo haalt ze maximale input uit de tien slagwerkers, 13 koperblazers, 12 houtblazers, ruim zeventig strijkers een celesta en klavierklokkenspel, de ondes martenot (Cynthia Miller) en de piano forte. Het is deze passie en expressie die noodzakelijk is dit eclectische werk tot zijn recht te laten komen.
De tweede muzikale hoogvlieger die voor deze uitvoering werd aangetrokken is de Franse pianist Cédric Tiberghien. Al op 12-jarige leeftijd hoorde hij de Turangalîla, hij stelde zich ervoor open en werd verliefd. Met volledige concentratie focust hij zich tachtig minuten op de partituur. Zijn spel brengt frisheid en temperament in deze uitvoering en de uitstekende samenwerking met Canellakis maken het geheel memorabel.
Als de laatste noten klinken, volgt daverend applaus en neemt Canellakis ruim de tijd ook alle eerste orkestmusici persoonlijk te bedanken. Fijn op 29 november tijdens de Zaterdagmatinee getuige te zijn geweest van dit inspirerende muzikale team.
Foto’s: Foppe Schut